Latest Posts

CAUTION: FRAGILE

Blue-and-White Porcelain Plate, Ai Weiwei, 2017

It all happened in a hot and moist spring in Mesopotamia. The coinciding Ai Weiwei exhibition and 4th Mardin Biennial in 2018 laid bare the human tragedy that’s been the region’s destiny for ages. The storytellers, the guardians of Mesopotamian oral history, began to tell horror stories since the civil war broke in Syria in 2011. At times of war, artists throughout the history took it upon themselves to portray the human condition. Once again, Mardin welcomed artists from all over the world that revealed works portraying what had been beyond words.

The ancient lands once home to philosophers, scientists and artists had long been showered with bombs, bullets and blood. Following the decade long war across the invisible borders of the vast valley that looked like the sea at night, refugees had flooded the neighboring countries with hopes of survival. Turkey’s Hatay, Gaziantep, Şanlıurfa and Mardin had not been any exception. Since the war had begun, Mardin had transformed with each newcomer. Already a multicultural and multi-religious city, Mardin had become even more complex. It hadn’t been the case for many European cities where governments had shut down their borders. However, refugees encountered resistance wherever they went from citizens if not from governments.

Blue-and-White Porcelain Plate, Ai Weiwei, 2017

Meanwhile, Ai Weiwei exhibition that traveled from Istanbul had found shelter in Dilek Sabancı Art Gallery inside Sakıp Sabancı Mardin City Museum. Notorious activist-artist’s porcelains, ceramics, wallpapers, photographs and installations had struck a chord with anyone remotely informed about the ongoing refugee crisis. Weiwei had followed the fleeing families through 23 countries and 40 refugee camps witnessing their precarious journey. (Anadol & Uncu, Ai Weiwei On Porcelain, 2017, p. 190) The experience from his encounters had blended with his artistic practice resulting with works such as Odyssey (Wallpaper, 2016), Stacked Porcelain Vases as a Pillar (Set of unique porcelain vases, 2017), Blue-and-White Porcelain Vases (entitled War, Ruins, Journey and Crossing the Sea, 2017) and Blue-and-White Porcelain Plates (2017). Other works he had previously created such as Blossom (Porcelain, 2014), With Flowers (Wallpaper, 2013-15), Bicycle Basket with Flowers in Porcelain (2014), He Xie (Porcelain crabs, 2012) and even the famous Sunflower Seeds (Porcelain, 2010) displayed in Istanbul had embodied new meanings with this exhibition and the changing circumstances.

Against Odyssey, the massive wallpaper depicting illustrative scenes from Syrian refugees’ journey, one couldn’t help but feel overwhelmed by the conditions of the refugee camps. Weiwei skillfully had surrounded the audience with a reality hidden from sight via strategically placed camps; poverty, poor health conditions, surveillance, violence and death, all of which, these people have been running from in the first place. Illustrations brought to mind cave paintings, early Greek pottery and ancient Egyptian hieroglyphs recording history of a forgotten past. Perhaps it’s the role of art to record the history of the disadvantaged and the oppressed rather than the victorious upon which we base our nationalist identities. On the other hand, the wallpaper dedicated to people who have no walls to hide behind has left us with an irony. Exhibiting the wallpaper in old Mardin where the entire city is built from the same type of stone creating a breathtaking unity in scenery is definitely more attention grabbing when compared to its display in Istanbul.

The Stacked Porcelain Vases as a Pillar (2017) as well as the Blue-and-White Porcelain Plates (2017) mimics the theme of the wallpaper amplifying the overall effect. “He has made, together with his collaborators in China, remarkable illustrative depictions to decorate blue-and-white porcelain vases. These replace the ornamental flowers and dragons that have acted as symbols of beauty and good fortune as well as of benevolent power, with plates and vases decorated with guns and tanks, as well as the soldiers and guerillas who roam the landscape in their wake, bringing the human displacement that has caused this current crisis in which Turkey inevitably found itself so caught.” (Rosenthal, Ai Weiwei On Porcelain, 2017, p. 20) By replacing symbols of beauty, good fortune and power, Weiwei gives a modern twist to tradition. This divergence from years and years of repetition is unquestionably intentional. While the true intention of the artist is debatable, once again, he leaves a story of the unfortunate in art history as opposed to the narrative of the powerful. Porcelain as a medium to leave this story on is equally interesting since it endures time and has the potential to relay the events of today to following generations. “By both paying homage to Modernism and employing traditional Chinese craftsmanship, Ai Weiwei fuses two contradictory veins in art history—the avant-garde’s search for radical breaks and the narrative possibilities found in the Chinese form.” (Anadol & Uncu, Ai Weiwei On Porcelain, 2017, p. 122) The traditions similarly adopted by the people are the foundations of nationalism. Respectfully shaped by such traditions without empathy and regard to our fellow men, nationalism can become dangerous. Is simply opening the borders to refugees enough to protect them from harms way? Do we need innovative ways to integrate refugees into our societies while including the local communities in the process? Without concern for the safety of the refugees, are we really looking out for their interests? Evident from the motifs of Weiwei some of us fail miserably in putting aside our populist agendas applauded by masses for the sake of humanity.

He Xie, Ai Weiwei, 2012

There’s a great deal of political and ethical discussion held when it comes to masses. Ai Weiwei’s He Xie presents a not so subtle reference to the compliant masses deeply desired by most nation states and their governors. “Composed of 1,200 porcelain crustaceans, He Xie, or river crab, commemorates the feast that Ai Weiwei hosted, focusing attention on the ordered demolition of his Shanghai studio by authorities in 2010. River crabs are a delicacy in China, but have also come to represent a subversive element in contemporary culture. He xie, a homophone for the government’s buzzword, harmony, became slang for censorship under the guise of stability.” (Anadol & Uncu, Ai Weiwei On Porcelain, 2017, p. 72) Above all, the work had been highly appreciated by the viewers for its visual impact. However, through understanding the backstory inspiring the realization of this installation, it has been possible to ask universal questions on authority and censorship. Such symbols of submission and subversion in return, can be found in every culture. Exhibited in Mardin, He Xie relates to the censorship and strict control over the public residing in this region. Especially today, appointed trustees to replace the elected mayors of cities such as Mardin, Diyarbakır and Van are met with wild enthusiasm by the nationalist crowds in Turkey. It appears a feast in Mardin is a forlorn hope for now. There are of course many ways to read Weiwei’s work. “Here lies the necessity of Ai Weiwei’s work: the porcelain and everything he does describe without emotion what exists in the larger world, beyond his art. He urges viewers to draw their own conclusion.” (Rosenthal, Ai Weiwei On Porcelain, 2017, p. 20) Thus, visitors with conflicting views have admired the exhibition just the same.

Brain Scan Image on Plate, Ai Weiwei, 2012

Ai Weiwei certainly has seen his share of state-led censorship, brutality, confinement and oppression. Another wallpaper in the exhibition With Flowers brightens the mood in the gallery space. Yet, it documents a segment of the artist’s struggle with the authorities. “Following his arrest and secret detention lasting 81 days in 2011, the artist’s passport was confiscated and a battery of surveillance cameras was installed around his studio house in Beijing.” (Anadol & Uncu, Ai Weiwei On Porcelain, 2017, p. 97) Constantly being watched may be a reality we have gotten used to today. Most of us are led to believe that surveillance is for our own benefit and in some cases such as with social media we allow it voluntarily. On the other hand, we subconsciously know that the always-watching eye is an apparatus of authoritarian regimes to keep their subjects in line. “We need a ritual even for how to live under this authoritarian regime. Although it is such a struggle, that struggle should be celebrated and we should be the happy ones.” (Weiwei, Ai Weiwei On Porcelain, 2017, p. 38) The opposition in Turkey has resort to humor and satire as a daily ritual.

With Flowers, wallpaper, Ai Weiwei, 2013-15 / Flower Plate, porcelain, Ai Weiwei, 2014

As the smell of colorful flowers filled the halls of the gallery, Blossom and Flower Plates greeted the visitors. Accompanied by the flowers on the wallpaper, these artworks belonged to another period of struggle in Weiwei’s life. Weiwei had been barred from leaving China for five years when he first came up with his celebration with flowers. “When I was refused the right to travel for those five years, I thought of that as a given opportunity, which is unique, how to use those very difficult conditions to celebrate the meaning of freedom.” (Weiwei, Ai Weiwei On Porcelain, 2017, p. 38) Weiwei reminds us that even in the hardest times, hope is an outlet that cannot be controlled or prevented by outside influences. Not so long ago, following the failed coup attempt and the constant threat of ISIS breaching country’s borders, a countrywide state of emergency had been declared in Turkey. Until the state of emergency had been lifted, the metropolitan cities in the West relatively have been less affected by the decision while, people in the Eastern cities could not leave their houses for days. For those, who are trying to adapt to their new lives in a foreign land and those who’s lives have been nothing but struggle, smell of the fresh flowers travel through the air.

Dragon Vases, Ai Weiwei, 2017

It’s safe to claim that today Ai Weiwei is one of the most prominent figures in contemporary art and without a doubt; Mardin has never hosted such a recognized artist’s exhibition in its recent history. His talent and artistic practice has ensured his position along with his innovative approach to tradition. “From the earliest surviving vessels made in the Neolithic Northeast to the ubiquitous porcelain today, ceramic is a medium that is closely associated with China’s national and international identity.” (Pierson, Ai Weiwei On Porcelain, 2017, p. 25) It’s the Chinese identity that inspired Weiwei to create something new via porcelain and other means that wowed the people. He took his cultural identity and turned it into a universal heritage for everyone to share.

Claude Lévi-Strauss argues that if we are concerned with a single form of progress, we end up appreciating the culture, which to the highest extent excels in such progress and become indifferent towards other cultures. Thus he continues, progress in nothing but a preconceived personal thought on an ultimate advancement. (Irk, Tarih ve Kültür, 2016, p. 53) Deciding on one culture to revere above others seems impossible since we all have our different views.  Hard as it may seem today to appreciate each culture for its own progress, we can keep an open mind and try our best to understand. After all, it is in our power to evolve with the world around us and savor all different colors it offers. “Then, sustained by what we have inherited from the past and what we witness, we will have the courage to resist and continue resisting in as yet unimaginable circumstances. We will learn how to wait in solidarity. Just as we will continue indefinitely to praise, to swear and to curse in every language we know.” (Berger, Confabulations, 2016, p. 142-143) If we can only manage to focus on what makes us human rather than become intimidated by the differences we see in each other, we can continue to react peacefully much like art sometimes does.

 

 

*Anadol Ayşen, & Uncu, E. A. (2017). Ai Weiwei On Porcelain. SU Sakip Sabanci Museum.
*Berger, J. (2016). Confabulations. London: Penguin Books.
*Lévi-Strauss, C. (2016). Irk, Tarih ve Kültür. (H. Bayrı, R. Erdem, A. Oyacıoğlu, & I. Ergüden, Trans.). İstanbul: Metis.

 

From Sarkis to Parajanov, with love

Family photographs, dolls, antiquated televisions, painted icons on the walls, all situated at the top two floors of Istanbul’s Pera Museum, cast a spell on the viewer with a synthesis of past and present. World-famous director Sergei Parajanov’s story sets the scene with annotating panels, pictures and a documentary by Patrick Cazals, The Rebel, Sergey Parajanov (France, 2003). The gallery holds artefacts from the final stage of Parajanov’s artistic endeavour following his imprisonment.

img_3501.jpg

Parajanov with his wife Svetlana, Photo: Zaven Sargsyan

Prior to their permanent display in Parajanov Museum in Yerevan, his collages, dolls, ceramics and paintings resultant from his irrepressible creativity he had hardly found the means to relieve through cinema, were exhibited in Tbilisi Cinema House (1985) and later in Folk Art Museum, Yerevan (1988). He had been in and out of labour camps and prisons throughout his life, the first ensuing questions over his sexuality.

IMG_3490

169° “22.7.2004”, Sarkis

Istanbul-born Armenian contemporary artist Sarkis’ ode to Georgian filmmaker (1924-1990) and his cult movies he managed to fit into his career cut short by the Soviet interference, awaits the viewer as the final chapter of Parajanov with Sarkis exhibition. (Dec. 13, 2018 – Mar. 17, 2019) The duplex exhibition summons thoughts on creativity, politics, power, control, suffering, gender, identity, literature and cinema but above all it evokes love. Perhaps at a time when unknown means enemy and politics favour populism more than ever, love is all we need.

IMG_3478

The Cloth of Een Overnachting op Oud Ameliweerd (2000), Sarkis

Sarkis, like Parajanov, plays with materials he finds and attributes meanings to these otherwise discarded objects. The entire floor seems to portray scattered images from Parajanov’s life and films but this time from Sarkis’ point of view. Half of the storey is occupied by old televisions displaying scenes from Sayat Nova that are covered by rugs. These magical carpets that were being washed atop dome roofs just a second ago, fly off the screen and land on these televisions as the wind blows outside. Above hangs The Cloth of Een Overnachting op Oud Ameliweerd (2000) consisting of fabrics, light garland and slippers. The “suffering soul” hovers over the installation. The colourful lights shining from the skirts of the attire begin to merge with the city lights shimmering from a distant city silhouette. Sarkis offers pomegranates on a tray as Kartlis Deda, the symbolic mother of Georgians offer wine to all welcomed guests on top of Sololaki Hill. He borrows these fruits from Parajanov’s Sayat Nova, which the director later titled The Color of Pomegranates.

IMG_3494

Portrait of Parajanov (2011), Sarkis

Portrait of Parajanov (2011) stands tall over the old television as if conjuring the spirit of Parajanov. Made from ancient Turkish fabrics, VHS bands of Parajanov films and a wooden structure, the installation, mirrors a work of Parajanov presented downstairs. Rainbow colours imitating a pride flag compel attention to the filmmaker’s signature in Armenian, paired with a framed and painted photograph of him. His identity as a multicultural, queer genius has caused as much wonder for the world as it has caused him pain. Especially when placed just a few steps away from the emblematic Istiklal Street, where until recently mass gatherings, protests and celebrations were held, the exhibition reminds us that we’re not alone.

img_3488.jpg

141° “4.3.2003 (PARAJANOV’A)”, Sarkis – Parajanov’s Signature with Rainbow Colors in Armenian, Sarkis (2015-2018)

PEKİ BEN NE GÖRDÜM?

ESKİ LİKÖR FABRİKASI – YENİ PİLEVNELİ MECİDİYEKÖY

Mecidiyeköy denince aklınıza korna sesleri, insan seli, bağırışlar; alttan, üstten, sağdan ve soldan geçen yollar geliyor ve kısa süreli bir panik atak geçiriyorsanız yalnız değilsiniz. Ancak Aralık itibariyle şehrin göbeğindeki bu hareketli semtte hem biraz huzur bulmak hem de zihninizi açacak sanat pratikleriyle karşılaşmak mümkün.

loxodonta.img

Loxodonta, Daniel Firman

Son birkaç senedir Dolapdere ve civarındaki kentsel dönüşüm ve hummalı çalışmaların farkındaydık ama Pilevneli’nin Eski Likör Fabrikası çıkarmasını öngören var mıydı bilinmez. Bu güzel sürpriz ile bambaşka şekilde canlanan Mecidiyeköy’de kısa bir sanat turu yapmak isteyenler için işte Pilevneli’de karşılaşacaklarının benim gözümden bir değerlendirmesi.

img_3467

Fractal Cloud, Arik Levy

İster yürüyerek ister araçla buraya ulaşın, Pilevneli’ye adım atmadan önce şehrin göbeğindeki bahçeden geçmek tüm havanızı değiştiriyor. Kapıdan girer girmez Arik Levy’nin Fractal Cloud isimli LED ışıklardan ve üstünde açıkta duran kablolardan oluşan işi sizi karşılıyor. Fractal Cloud gerçekten de şimşekler saçmaya hazır bir bulutu andırıyor. Farklı materyalleri zaman içinde pratiğine dahil eden Levy multidisipliner sanatçılardan. Sanat ve endüstriyel tasarım ekseninde gerçekleştirdiği çalışmalar arasında dev heykelleri ve enstalasyonları Levy’nin dünya çapında tanınmasına sebep olmuş. Galerinin çıplak beton duvarları arasında, yüksek tavandan sarkan bu eserin altından geçerek Refik Anadol’un üç video yerleştirmesinin olduğu koridora geçiyorsunuz. Özellikle ışıklandırılmayan koridorun loş atmosferine kontrast yaratan Anadol’un Bosphorus / Boğaziçi eserleri, sanatçının Pilevneli Dolapdere’deki Eriyen Hatıralar sergisinde gördüğümüz işlerini andırıyor. Ancak bireyin hatırlama süreci, yapay zeka, insan zihni ve hatıralar gibi konuların yerine Anadol burada Boğaz’ın sularından ilham alıyor. İşitsel/görsel medya, tasarım ve veri görselleştirme alanında üretim yapan sanatçının sergilenen işleri buradaki –kendi deyimiyle- data heykelleri ile sınırlı değil. Mekanın belki de en geniş alanlarından birini kaplayan işi, izleyicisini galeriden alıp Boğaz’ın kıyısında dalgaları izlemeye götürüyor.

img_3465

(Soldan sağa) Kiraz AğacıTimoBrian, Hans Op de Beeck

Hans Op de Beeck’in gri yüzeyli ahşap bir platform üzerine yerleştirilen üç eserinin bulunduğu alana geçmeden önce, etrafı siyah perdelerle kapatılmış bir alanın farkına varıyorsunuz. Bu alana girdiğinizde Mısır asıllı yönetmen Youssef Nabil’in I Saved My Belly Dancer isimli kısa filmini görüyorsunuz. 12 dakikalık videoda Nabil’in kumlar üzerinde uykuya dalan ana karakterini canlandıran Tahar Rahim, onu uykusundan uyandıran güzel dansözü canlandıran Salma Hayek’i adeta bir Western’de görmeye alışkın olduğumuz kovboy edasıyla “kurtarıyor” ve ikili beyaz bir atın sırtında günbatımına ilerliyor. Bu süreçte karşılaşılan imgeler ve filmin adı aslında çok açık bir mesaj veriyor. Mısır sinemasının altın çağı, bu çağın sık kullanılan imgelerinden dansöz figürü, bir dizi asker ve soylu kadın ile adamlar uykudaki Rahim’in karşısında beliriyor.  Ardından kansız bir katliam sahnesi gibi kumun üzerine saçılan bedenler kayboluyor ve diğer dansözler arasından “onun  dansözünün” büyüleyici dansını izliyoruz. Sergideki diğer işler gibi görsel olarak kendine has ve güçlü bir çalışma I Saved My Belly Dancer.

img_3422

Kiraz Ağacı ve Brian, Hans Op de Beeck

Perdeli alanı geride bırakıp Beeck’in işlerinin olduğu alana ulaştığınızda, sanatçının alışkın olduğumuz gri kullanımının hakim olduğu son derece gerçekçi heykelleri ile karşılaşıyoruz. Bütün griliğin içinde pembe çiçekleri ile dikkat çeken ve daha önce Frankfurter Kunstverein’de The Garden Room yerleştirmesinde gördüğümüz bir Kiraz Ağacı, su damlasını andıran bilyeleri ile oynayan Timo ve elindeki şeffaf küresiyle Brian sanki bütün galeriyi oluşturan mekânın bir parçası gibi duruyorlar. Hans Op de Beeck’in işlerinde genellikle izleyeni uzun süre kendine bakmaya ve düşünmeye davet eden bir özellik bulunuyor. Grinin bütün sakinliği içinde, pembe çiçekler ve şeffaf küreler adeta yaratılan atmosfere hayat katıyor.

img_3424

İmkansızı Yakalamak (Andrea), Daniel Firman

Merdivenlerin bulunduğu açık alana daha varmadan, tavandan sarkan bir çarşafa hortumuyla tutunan Daniel Firman’ın fili Loxodonta göze çarpıyor. Firman, burada sergilenenin dışında fillerle olan serisine 2006 yılında başlamış, ancak yerçekimi ve hareket üzerine incelemeleri çok daha öncesine dayanıyor. Elephant serisi ya da trilojisindeki işler filin bedeninden çok alan ve etkiye odaklanıyor. Bu trilojideki taksidermi yani korunmuş gerçek fil bedenleri yer çekimi algısına meydan okurken, polyester resin malzemeden üretilen Loxodonta ağırlık hissi ve yer çekiminin etkisini fazlasıyla veriyor. Merdivenlerden aşağıya devam edecek olursanız, Firman’ın parçalı heykellerini görüyorsunuz. Hareket ve beden üzerindeki hakimiyetini bu işlerde de inceleyebiliyoruz. İmkansızı Yakalamak serisinden Sonia, Pierre ve Andrea, yapılan hareket sırasında kendi bedeninden çoğalıp adeta kendiyle dans eden figürler oluşturuyor. Etrafında bir tur atınca hareketin bir parçası olduğunuzu hissettiren bu heykelleri aşıp Şener Özmen’in videolarının olduğu alana ilerleyebilirsiniz. Burada, Loading Bağımsız Sanat Mekanı’nın kurucu üyelerinden, sanatçı, şair ve yazar Özmen’in Fotoğraf, Çok, çok şirin, Distance / Mesafe, Canlı bir güvercine barış nasıl anlatılır?, Bereketli Hilal, Çıkış videoları bulunuyor. Geçmişin izlerinden, kültürel kimlik ve aidiyetin yanı sıra kişisel tarihinden beslenerek evrensel olana ulaşmayı başaran Özmen’in işlerinin hepsinde ister istemez politik bir tavır bulabiliyorsunuz. Yine de sergideki diğer işler gibi Özmen’in videolarında da sanatçıya has bir muzip tavır sezmek olası. Özellikle Fotoğraf çalışması kişisel tarihini samimi ele alış tarzı bakımından çok etkileyici.

img_3472

ME+CO serisinden Andy Warhol’un “The Factory” diye anılan stüdyosunda Doldurulmuş Köpeği + Ben, Sergio Leone + Ben, Helena Christensen, Bono ve BEN, Jean Pigozzi

Özmen’in videolarının bulunduğu duvarın ardında, Jean Pigozzi’nin ME+CO serisinden kendisi ve dostlarının fotoğraflarından oluşan bir seçki yer alıyor. Burada birbirinden ünlü isimleri ve popüler kültür ikonlarını görebiliyorsunuz. Siyah beyaz fotoğraf karelerinin arasında Andy Warhol’dan, Ai Weiwei’e, Lady Gaga’dan, Clint Eastwood’a birçok isim bulunuyor.

img_3471

Çarpışma (Xavier), Daniel Firman

Katın devamında yine Daniel Firman’ın Unplugged serisinden işler göze çarpıyor. Kimisi bir bedenin üzerine neredeyse bir mıknatıs etkisiyle çekilip iç içe girmiş objelerin oluşturduğu, kimisi de bedenden bağımsız ya da bir kaide üzerine oturtulmuş çalışmaların içinde ne olduğunu bulmaca çözer gibi çözmeye çalışıyorsunuz. Gündelik objeleri, araba parçaları ya da çamaşır tellerini heykellerin içinde ayırt edebiliyorsunuz.

img_3469

Önde CraterAir 80, arkada sırayla DikenliTel-TeşekkürDikenliTel-NazikçeSevBeniDikenliTel-Evet, Arik Levy

Zemin katın diğer ucunda ise Arik Levy’nin 3 video çalışması ile ziyaretçileri karşılayan bölüm bulunuyor. Burada yer çekimine meydan okuyan şelale videosu No Fall, Maytap / Sparkler ve Sarılma / Hug duvarlara yansıtılıyor. Bölümün devamında Yansımalar / HumanReflection serisinden cam, metal gibi materyallerden yapılan heykel ve ahşap üzerine dikenli telden yapılma işleri görüyoruz. Aşk, kalp, evet, teşekkürler gibi kelimelerin yanı sıra sembollerin de kullanıldığı dikenli tel çalışmaları pozitif duyguların atfedildiği kavramlar ile çelişkili bir ilişki kuruyor.

img_3437

Önde RockStone 50 Prisma, arkada sırayla DikenliTel-AşkFaceFormation 110DikenliTel-Taç, Arik Levy

Refik Anadol’un Eski Likör Fabrikası’ndaki işinin en büyük gösterimi, Arik Levy’nin Yansımalar / HumanReflection  serisinin ilerisindeki geniş alanda izleyiciyle buluşuyor. Ses ve görüntünün doldurduğu alanda izleyici adeta Boğaz’ın suları tarafından yutuluyor. Buradaki çalışmanın temelini oluşturan veriler Marmara Denizi’nden 30 gün boyunca radar aracılığıyla elde edilmiş. Odayı kaplayan ses ise Kerim Karaoğlu tarafından yaratılan bir müzik.

img_3470

Boğaziçi, Refik Anadol + Kerim Karaoğlu

Geri dönüp üzerinde Daniel Firman’ın Loxodonta’sının asılı olduğu merdivenlerden çıkıyoruz. Eski fabrikanın kalan son bölümüne doğru ilerleyince Erdoğan Zümrütoğlu’nun elinden çıkma Hiçbiryer / Nowhere serisinden 6 tuval üzerine yağlıboya çalışma odaya giren izleyicinin etrafını sarıyor. Figüratiften soyuta ince bir çizgi üzerinde ilerlerken kimi zaman çizginin iki yanından birine geçen Zümrütoğlu’nun soyuta daha yakın 2018 üretimi işleri burada yer alıyor. Kefaret Tribi 1, 2, 3; Tehdit ve Mugalata 1, ve HOOLOOMOOLOO işlerinin her biri dışavurumcu sert fırça darbelerinin bir araya geldiği 3 metreye 2.25 metre tablolar. İlk bakışta kaçınılmaz olarak Francis Bacon’u hatırlatsa da bu işlerde Zümrütoğlu’nun kendi tarzını yarattığını ve başkasının izinden gitme çabası olmadığını görmek önemli. Birbirine karışan renkler ve desenin tablodan çıkıp izleyeni içine çekecekmiş gibi bir hali var. Grinin hakim olduğu işlerde sarı, pembe, mavi, beyaz ve siyah renkler, genele yansıyan karanlık havayı dağıtmıyor.

img_3466

Soldan sağa Kefaret Tribi 3, Kefaret Tribi 1 ve Kefaret Tribi 2, Erdoğan Zümrütoğlu

Soldan sağa Kefaret Tribi 3, Kefaret Tribi 1 ve Kefaret Tribi 2 işlerinin asılı olduğu duvarın arkasında kendini sezgisel bir sanatçı olarak tanımlayan Tony Matelli’nin Ot / Weed isimli, fabrika zeminini delerek büyüyen gerçek bir bitki izlenimi yaratan bronz üzerine boya heykeli duruyor. Küçük ebatlı fakat şaşırtıcı bu heykel, fabrikanın endüstriyel atmosferine aldatıcı bir hayat katıyor. Hemen sonrasında Lapses serisinden birbiriyle konuşan Baş, Büst ve Kadın ile duvarda yer alan İkizler ile Noktalar 2 çalışmaları bulunuyor. İlk bakışta bu işler için sıradan olan ile yüksek sanat arasında esprili ve eleştirel bir bağ kuruyor diyebiliriz. Klasik heykelleri tüm ihtişamıyla görmeye alıştığımız müze hollerinin aksine buradaki BaşBüst ve Kadın heykelleri galeri ziyaretçileri tarafından saldırıya uğramış gibi duruyorlar. Fakat Tony Matelli’nin heykelleri birer Yunan Heykeli olmadıkları gibi, Eski Likör Fabrikası da 18. Yüzyıldan kalma bir saray değil. Bir sandviç, muz kabukları ve piramit karnabahar tarafından ele geçirilen heykellerin karşısında ise gelen geçenin üstü tozlanmış aynalara eliyle çizdiği işaret ve şekillerden oluşmuşa benzer 2 çalışma bulunuyor.  Bu aynalar da Matelli’nin terkedilmiş, göz ardı edilmiş ve kendi kaderine bırakılmış olana ilgisinin birer ürünü; aynı odayı paylaştıkları heykeller gibi.

img_3464

Baş (Piramit Karnabahar), Tony Matelli

Bir sonraki alan, Pilevneli’nin Dolapdere’deki mekânınında açılan son sergideki Ida Tursic & Wilfried Mille işlerini barındırıyor. Tarih boyunca bakılan bir objeye dönüşen kadın bedenini merkezine oturtan işler, resmin yanı sıra bir tiyatro dekorunu andıran yerleştirmelerle ele alınıyor. Teşhir/ Exposition sunumu tam da bu beden, ona bakan göz ve seyirci arasındaki ilişki etrafında kurgulanırken, ilhamını Francis Picabia’nın bir çiziminden alıyor. İkilinin burada sergilenen ve diğer birçok işi, sirkülasyondaki imgeler ve onların yeniden üretimi, çoğaltılması ile kayboluşunu inceliyor. Bu incelemeyi ise, Pilevneli’de sergilenen işlerde olduğu gibi resim aracılığıyla yapıyorlar.

img_3429

Andy Warhol ve BEN, Jean Pigozzi

Son olarak Jean Pigozzi’nin POOL PARTY serisinden fotoğrafların asılı olduğu alana geçerek sergiyi tamamlıyoruz. Pigozzi’nin objektifinde beliren bazı fotoğraf kareleri, çılgın havuz partilerini galerinin içine taşıyor. 2015 yılında yayımlanan kitabı ile aynı ismi taşıyan bu fotoğraf serisi, ünlü koleksiyonerin 1950lerde inşa edilen Cap d’Antibes’deki Villa Dorane’da çektiği fotoğraf karelerinden oluşuyor. Söz konusu Pigozzi olunca, ME+CO serisinde olduğu gibi birçok ünlüye bu karelerde de rastlamak kaçınılmaz. Renkli ve siyah-beyaz fotoğraflarda bu büyüleyici parti evinde yaşananların küçük bir kısmına tanıklık ederek serginin sonuna geliyoruz.

Serginin adı her ne kadar Fabrika’da 10 Sanatçı / 10 Bireysel Pratik olsa da, işler arasında belki hem sanatçılardan hem de onları bir araya getiren gözden kaynaklı olarak, ortak bir esprili ifade, eleştirel bir bakış görmek mümkün.

 

 

Referanslar:

http://www.reorientmag.com/2016/02/youssef-nabil/

http://www.hansopdebeeck.com/works

http://www.sanatatak.com/view/sener-ozmen-ne-ister

https://www.youtube.com/watch?v=b639sCEVhh8

artistwonders.com/fabrikada-10-sanatci-10-bireysel-pratik/

www.tonymatelli.com/recklessabandon.html

www.tonymatelli.com/howiechen.html

https://gagosian.com/exhibitions/2016/jean-pigozzi-johnnys-pool/

http://refikanadol.com

http://danielfirman.com/texts/

https://littleaesthete.com/daniel-firman-how-to-balance-an-elephant/

https://www.artsy.net/article/artsy-editorial-see-arik-levy-s-people-focused-creations-at

https://www.alminerech.com/artists/184-ida-tursic-wilfried-mille

2018 Venedik Mimarlık Bienali’nde, Corderie’den En Yenilikçi 10 Proje

P_20180907_103610

Corderie, Arsenale Girişi / La Biennale Architettura di Venezia 2018 Görsel: Cengiz Can

P_20180907_103419

Corderie, Arsenale Girişi / La Biennale Architettura di Venezia 2018 Görsel: Cengiz Can

P_20180907_104746

Corderie, Arsenale / La Biennale Architettura di Venezia 2018 Image: Cengiz Can

  1. Diller Scofidio + Renfro (Post-Occupancy: the Roy and Diana Vagelos Education Center / Kullanım Sonrası: Roy ve Diana Vagelos Eğitim Merkezi)

İstanbul Tasarım Bienali’nde izleyiciyi heyecanlandıran “Unspoken” (Konuşulmayan) isimli işin sahibi interdisipliner tasarım stüdyosu, 25 Kasım’a kadar Venedik Mimarlık Bienali’nin Corderie mekanında Roy ve Diana Vagelos Eğitim Merkezi tıp fakültesi tasarımı ile yer alacak. Kulenin dikey yapısı tekrarlanan kat planlarından uzak durarak tasarlanan akışkanlık ile inovatif bir sunum ortaya çıkarıyor.

Diller Scofidio + Renfro

Diller Scofidio + Renfro (Kullanım Sonrası: Roy ve Diana Vagelos Eğitim Merkezi) Görsel: Cengiz Can

  1. DnA_Design and Architecture (The Songyang Story / Songyang Hikayesi)

Geniş bir alana yayılan proje, Çin’in Songyang Bölgesi için tasarlandı. Yedi köyü içine alan The Songyang Story (Songyang Hikayesi) projesi, her bölge için özel olarak planlanan ortak kamusal alanlar aracılığıyla toplulukların günlük yaşantılarını renklendirmeyi hedefliyor. Bu kamusal alanlar bir çay evi, tiyatro, yaya köprüsü ve bir müze gibi mekânları kapsıyor.

The Songyang Story

DnA_Design and Architecture (Songyang Hikayesi) Görsel: Cengiz Can

  1. Elisabeth & Martin Boesch (Reuse, black yellow red / Yeniden kullanım, siyah sarı kırmızı)

Martin Boesch kariyeri boyunca birçok öğrenciye miras yapılar ve genel olarak mimarlık üzerine eğitim vermiş ve ilham olmuş bir kişi. Boesch’un kültürel mirasın korunması konusundaki tartışmalı yaklaşımı değişimin yanı sıra yıkımı da içeriyor. Ekibin sergilenen işleri çokdilli bir grup ile gerçekleşen etkileşimler dizisinden doğan bir kitaptan alınan sayfalardan oluşuyor. İmgenin gücü ve evrenselliği bu zekice oluşturulan işle görünür hale geliyor.

Elisabeth & Martin Boesch

Elisabeth & Martin Boesch (Yeniden kullanım, siyah sarı kırmızı) Görsel: Cengiz Can

  1. Toyo Ito & Associates, Architects (Virtual Nature / Yapay Doğa)

Yapay Doğa, FreeSpace yani Özgür Alan teması altında gerçekleşen bienalde doğa – insan ilişkisine odaklanan birkaç iş arasında izleyici toplama başarısıyla dikkat çekiyor. Birkaç yastık ve yapay bir ormanın yansıtıldığı projeksiyon etrafına çekilen perdeden oluşan görece sade yerleştirme, dinlenmek için huzurlu bir alan yaratıyor.

Toyo Ito

Toyo Ito & Associates, Architects (Yapay Doğa) Görsel: Cengiz Can

  1. Laura Peretti Architects (Rigenerare Corviale_The Crossing / Rigenerare Corviale_Geçiş)

Küratörler Yvonne Farrell ve Shelley McNamara bienal çerçevesini açıklarken “demokrasi” kelimesini birden çok kez kullanıyorlar. Rigenerare Corviale 7000 sakini için oluşturduğu alan ile demokratik mekânlara harika bir örnek teşkil ediyor. Yapı, şehir ve tarımsal alan arasında bir barajdan ziyade bir filtre olarak hayal edilmiş.

Laura Peretti Architects

Laura Peretti Architects (Rigenerare Corviale_Geçiş) Görsel: Cengiz Can

  1. Jensen & Skodvin Arkitekter AS (Protective roof over Moya spring water source / Moya kaynak suyu üzerine koruyucu çatı)

Çin’deki bir su kaynağı üzerine Jensen & Skodvin Arkitekter AS tarafından tasarlanan çatı, izleyiciyi mimarların doğada karşılaştıkları zorluklar üzerine düşünmeye teşvik ediyor. Mimari üzerine düşündüğümüzde çoğu zaman doğal kaynakların korunması ve verimli kullanımı gözardı ediliyor. Ancak, mimarlar yarattıkları bu projeyle olası zorlukları etkileyici çözümleriyle bir arada izleyiciye sunmayı başarıyorlar. Kısıtlayıcı koşulların hakim olduğu bir alanda; toprak, kaynağın şekli, ağaçların pozisyonu ve korunması önceliğiyle, mimarlar sofistike geometrik şekle sahip bir yapı ortaya çıkarıyorlar.

Jensen & Skodvin Arkitekter AS

Jensen & Skodvin Arkitekter AS (Moya kaynak suyu üzerine koruyucu çatı) Görsel: Cengiz Can

  1. Gumuchdjlan Architects (A linear festival along the Transcaucasian Trail / Transkafkasya Patikası boyunca doğrusal bir festival)

Gumuchdjlan Architects tarafından yaratılan projenin ana hedefi geleneksel turizm uygulamalarında görülen tüketici akımın yerine kültürü ön plana çıkarmak. Bir maceraperest ile işbirliğinde, mimarlar 750 km uzunluğundaki Transkafkasya Patikası boyunca toplulukları buluşturacak ve kültürel deneyimleri tetikleyecek alanlar yaratmaya odaklanıyorlar.

This slideshow requires JavaScript.

  1. Barclay & Crousse (The Presence of the Absence / Yokluğun Varlığı)

Barclay & Crousse tarafından oluşturulan proje, mimariye kendilerinin kökleriyle bağlantılı yeni bir bakış açısı getiriyor. Mimari uygulamalarda Avrupa ve Peru arasındaki farkların altını çizerken, yapısı içindeki yeşil küfü zarifçe sergileyen bir duvarı bu farklara bir örnek olarak sunuyorlar.

Barclay & Crousse

Barclay & Crousse (Yokluğun Varlığı) Görsel: Cengiz Can

  1. Maria Giuseppina Grasso Cannizzo (DIP / INTO)

Farklı mecralarda mimar, tasarımcı ve sanatçı olarak tanımlanan Maria Giuseppina Grasso Cannizzo bienaldeki çalışmasıyla sanat, mimari, hareket ve ses arasında bir köprü kuruyor. Mimariye alışılmadık yaklaşımı izleyicisini, insanoğlunun çevresiyle ilişkisi üzerine düşünmeye iten basit fakat sürükleyici bir iş ile noktalanıyor. Sergilenen video, mimar tarafından yaratılan yerleştirmede insan vücudunun geçişiyle hareket eden ve müzikal bir performans ortaya çıkaran sallantılı parçaları gösteriyor.

 

  1. Riccardo Blumer (Sette architetture automatiche e altri esercizi / Yedi otomatik mimarlık ve diğer alıştırmalar)

    Riccardo Blumer’a ait ve aynı zamanda “Öğreti Pratiği” başlıklı küratöryal seçki içinde yer alan proje, belirli bir açıyla gelen ışık aracılığıyla görünen sabun köpüğünden duvarlar inşa eden büyüleyici bir mekanizmayı içeriyor. Ortaya çıkan iş, izleyiciyi duvar kavramı ve duvarların işlevi üzerine düşünmeye çağırırken deneylerin önemine vurgu yapıyor. Duvarlar yalnızca korunma, mahremiyet, dışlama ve sınır yaratmak için mi yaratılırlar?
08 RICCARDO BLUMER

Riccardo Blumer (Sette architetture automatiche e altri esercizi
Image: http://www.labiennale.org/en/architecture/2018

 

Kaynak ve daha fazla bilgi:

http://www.labiennale.org/en/architecture/2018

https://www.inexhibit.com/case-studies/core-exhibition-at-arsenale-venice-architecture-biennale-2018/

 

Top 10 Innovative Projects From Corderie, Arsenale at La Biennale Architettura di Venezia 2018

 

P_20180907_103419

Entrance of Corderie, Arsenale / La Biennale Architettura di Venezia 2018 Image: Cengiz CanP_20180907_103610Entrance of Corderie, Arsenale / La Biennale Architettura di Venezia 2018 Image: Cengiz Can

P_20180907_104746

 Corderie, Arsenale / La Biennale Architettura di Venezia 2018 Image: Cengiz Can

  1. Diller Scofidio + Renfro (Post-Occupancy: the Roy and Diana Vagelos Education Center)

The interdisciplinary design studio that thrilled the audience in the 3rd İstanbul Design Biennial with their project “Unspoken” is present in La Biennale Architettura di Venezia’s Corderie until November 25th with their architectural design for the school of medicine, Roy and Diana Vagelos Education Center. The vertical structure of the tower is innovative in terms of its fluidity created by an abstention from repeated floor plans.

Diller Scofidio + Renfro

Diller Scofidio + Renfro (Post-Occupancy: the Roy and Diana Vagelos Education Center) Image: Cengiz Can

  1. DnA_Design and Architecture (The Songyang Story)

The project that spreads over a wide territory is designed for Songyang County in China. The Songyang Story project covering seven villages, aims to invigorate the daily lives of the communities via shared public spaces tailored specifically for each area. These communal areas include a teahouse, a theatre, a pedestrian bridge, a museum etc.

The Songyang Story

DnA_Design and Architecture (The Songyang Story) Image: Cengiz Can

  1. Elisabeth & Martin Boesch (Reuse, black yellow red)

Martin Boesch has taught and inspired many students on heritage buildings and architecture in general throughout his career. Boesch’s controversial approach towards the protection of cultural heritage involves demolition as well as replacement. Their work consists of pages taken from a book created through a series of interactions with a multilingual crowd. The power and universality of images over words are apparent in the brilliant work.

Elisabeth & Martin Boesch

Elisabeth & Martin Boesch (Reuse, black yellow red) Image: Cengiz Can

  1. Toyo Ito & Associates, Architects (Virtual Nature)

Virtual Nature is successful in drawing the attention of the visitors among the few projects that underline the relationship between humankind and nature within the scope of FreeSpace, the general theme of the biennial. The seemingly simple installation consisting of pillows and a projection of an artificial forest enclosed by curtains create a peaceful area to relax.

Toyo Ito

Toyo Ito & Associates, Architects (Virtual Nature) Image: Cengiz Can

  1. Laura Peretti Architects (Rigenerare Corviale_The Crossing)

The curators Yvonne Farrell and Shelley McNamara use the word “democracy” more than once while defining the framework of the biennial. Rigenerare Corviale offers a brilliant example of a democratic space for its 7000 residents. Instead of creating a barrier between the city and the agricultural area, the building is imagined as a filter.

Laura Peretti Architects

Laura Peretti Architects (Rigenerare Corviale_The Crossing) Image: Cengiz Can

  1. Jensen & Skodvin Arkitekter AS (Protective roof over Moya spring water source)

The protective roof created by Jensen & Skodvin Arkitekter AS over a spring water source in China encourages the visitors to reflect on the challenges that architects face in nature. The protection and efficient usage of natural resources are often neglected when we think about architecture. However, the architects manage to reveal those challenges with a remarkable solution they’ve created with their project. In an area with restrictive conditions, the architects have created a sophisticated geometrical form influenced by the land, shape of the source, position of the trees and their protection.

Jensen & Skodvin Arkitekter AS

Jensen & Skodvin Arkitekter AS (Protective roof over Moya spring water source) Image: Cengiz Can

  1. Gumuchdjlan Architects (A linear festival along the Transcaucasian Trail)

The main goal of the project by Gumuchdjlan Architects is to promote culture over consumerism that is apparent in traditional tourism practices. By cooperating with an adventurer, the architects focus on providing cultural experiences through spaces created on the 750 km long Transcaucasian Trail that brings together communities.

 

This slideshow requires JavaScript.

  1. Barclay & Crousse (The Presence of the Absence)

The project of Barclay & Crousse brings a new perspective to architecture through their connection to their roots. While underlining the differences between the European and Peruvian architectural praxis, they present a wall that elegantly displays the patina found in the structure as an example.

Barclay & Crousse

Barclay & Crousse (The Presence of the Absence) Image: Cengiz Can

  1. Maria Giuseppina Grasso Cannizzo (DIP / INTO)

With her work DIP / INTO; architect, designer and artist Maria Giuseppina Grasso Cannizzo manages to build a bridge between art, architecture, movement and sound. Her unconventional approach to architecture results in a simple yet captivating work that inspires the audience to think about the connection between humankind and its relation with its surroundings. The video portrays the movement of the body and the consequent movement of oscillating pieces in an installation created by the architect that eventually generates a musical performance.

 

 

  1. Riccardo Blumer (Sette architetture automatiche e altri esercizi
    [The Practice of Teaching]

The project by Riccardo Blumer, which is also a part of the curatorial selection entitled “The Practice of Teaching”, yields a mesmerizing mechanism forming see-through walls that can only be seen by the reflection of light in a certain angle. The work encourages the audience to reflect on the concept and function of walls whilst highlighting the significance of experimentation. Are walls only built for protection, privacy, exclusion, and to form boundaries?

08 RICCARDO BLUMER

Riccardo Blumer (Sette architetture automatiche e altri esercizi
Image: http://www.labiennale.org/en/architecture/2018

 

Reference and more info:
http://www.labiennale.org/en/architecture/2018

https://www.inexhibit.com/case-studies/core-exhibition-at-arsenale-venice-architecture-biennale-2018/

 

Zamanın Yavaş Aktığı Semt Kuzguncuk

Küreselleşmeye ayak uyduran şehirler ve semtleri, dünyanın neresinde olursak olalım artık ayırt edemeyeceğimiz bir yerdeymişiz izlenimi yaratsa da, özgünlüğünü korumayı başaran nadir örnekler varlığını sürdürüyor. Bu özgün örneklerin arasında İstanbul’un sakin, sevimli ve yeşil semti Kuzguncuk adeta bize göz kırpıyor! Gerçi bir süredir tamamlanmayı bekleyen bu yazıyı paylaşana kadar Kuzguncuk yeşilinin bir kısmını ne yazık ki kaybetmiş bulunuyor. Yine de biz Kuzguncuk’u bir miktar inşaat halinde ama yemyeşil görmeyi başaran şanslılardan sayıyoruz kendimizi.

mimari, renk, bina, evler, kuzguncuk, imoga, sanat, galeri, resim, şehir, artwalk, sergi

Tarihi restoranları, kahveleri, binalarının yanı sıra yeni kurulan sanat galerileri, küçük kafeleri, sanatçı atölyeleri ve bostanıyla Kuzguncuk, ne İstanbul’da ne de dünyada eşi benzeri bulunamayacak bir semt.

5 Mayıs 2018, Cumartesi günü sanatsever dostlarımızla gerçekleştirdiğimiz Kuzguncuk gezisinde bu bölgenin onu farklı kılan semt kültürünü, tarihini, ama özellikle de sanat mekânlarını ziyaret ettik.

İşte bu gezimizde uğramadan geçmediğimiz noktalardan birkaçı:

Perihan Abla Sokağı’nda Buluşma ve Çay Eşliğinde Sohbet (güne güzel bir sürprizle başladık)

Perihan Abla

Türk dizilerinin unutulmaz sahnelerine konu olmuş Kuzguncuk’ta bu adreslerden biri de Perihan Abla Sokağı‘ndaki Ekmek Teknesi ve buranın hemen karşısındaki Asude Çayevi. Dışarıdan bakıldığında tahta masa ve sandalyeleriyle oldukça salaş görünen bu binanın üst katında ise birbirinden farklı müzik aletleriyle dolu bambaşka bir dünya var. Semt ve tarihi üzerine yaptığımız sohbete eşlik eden çay ve kahvelerimizi tamamladıktan sonra üst katta bu enstrümanların her birini aynı ustalıkla çalan Murat Bey‘in güzel sabah sürpriziyle güne başladık.

İMOGA Art Space‘de Murat İrtem‘in Yığın Sergisi

muratirtem, kuzguncuk, imoga, sanat, galeri, keçe, resim, şehir, artwalk, sergi

Yığın, Murat İrtem, İMOGA Art Space Kuzguncuk

İrtem‘in İMOGA Art Space‘de açılan sergisi Yığın, sanatçının daha önceden bilinen keçe işlerinin yanı sıra yağlıboya çalışmalarını ve kendi üretimi geri dönüştürülmüş kağıtlarla kaplanmış gündelik malzemeleri içeriyor. Sanatçı, 2015’de DarAlan sergisiyle değindiği şehirde yaşam, kentleşme ve insan arasındaki çarpık ilişkiyi Yığın‘da bir kez daha gündeme getiriyor. Bu sefer sadece duvarları değil yerleştirmeleriyle mekânın tümünü değerlendiren İrtem; şehrin sıkışık, üst üste yığılmış binalarını rengarenk bir dünya olarak bizlere sunuyor.

IMG_6441

Kanvas üzerine incelikle işlenmiş keçeyle birlikte alt katta bir masa üzerinde katman katman sıralanmış renkli keçe parçaları binaları andırarak şehir silüetine soyut bir yorum getiriyor.

muratirtem, kuzguncuk, imoga, sanat, galeri, keçe, resim, şehir, artwalk, sergi

Yığın, Murat İrtem, 2018, İMOGA Art Space

Eserlerinde görülen şehir silüetlerinin kimi İstanbul’a ait, kimi başka şehirlerden manzaralar. Ancak kozmopolit şehirlerin artık birbirinden zor ayırt edilebildiğinden bahsederken, manzaraların herhangi bir şehrin görüntüsü olabileceğine de dikkat çekiyor.

muratirtem2

Yığın, Murat İrtem, 2018, İMOGA Art Space

Murat İrtem eşliğinde sergiyi gezerken gözümüze ilk çarpan galeri girişinde bizi karşılayan üst üste yığılmış kaldırım taşları ve sanatçının kendi üretimi geri dönüştürülmüş kağıtla kaplanmış karton ve pet şişeler. Buradaki şişelerin zaman içinde atölyesinde biriken işlerden olduğunu öğrendik. Üzeri kağıtla kaplanmış işlere eşlik eden kaldırım taşlarının hikayesi ise hayli komik. İrtem bize gülerek anlatıyor yıllık Kuzguncuk yol çalışmasına denk gelen sergi kurulumunda yol işçileri ile arasında geçen sohbeti… Uzun lafın kısası, “istesem bulamam” dediği ve yerleştirmesini destekleyen kaldırım taşları işçilerin sanatçıya hediyesi.

muratirtem, kuzguncuk, imoga, sanat, galeri, keçe, resim, şehir, artwalk, sergi

Sanat rotasında ilk durak Yığın, Murat İrtem 2018 İMOGA Art Space

Kuzguncuk Bostanı (Burada fırsatını bulmuşken sanatta son zamanlarda sıkça yer bulan ekolojik konulara ve örneklerine değinmeden edemezdik. Ali Kazma’nın İstanbul Tasarım Bieneli’nde yer alan Kasa / Safe isimli Svalbard, Norveç Tohum Bankası’nı konu alan işi bu örneklerden biriydi.)

bostan1

Kuzguncuk Bostanı‘nın kendisi kadar, bu yeşil alan için semt sakinlerinin yıllar içerisinde verdiği mücadele de semt tarihinde önemli bir yer tutuyor. Yıllar süren uğraş sonunda belediyeden kura usulüyle belirli dönemlerde farklı kişilere kiralanan ekim alanlarında yerel halk yetiştiricilik yapabiliyor.

Corvino’da öğle yemeği (Sanat rotamız bir anda gurme turuna dönüştü.)

Corvino

Seda Hanım‘ın özenle oluşturduğu menü, güleryüzü ve her misafirine gösterdiği ilgisi sayesinde harika bir öğle yemeğiyle enerji topladık.

Mona Art Gallery (Türk Sanat Tarihi’nin ustalarını eserlerinden örneklerle andık)

Screen Shot 2018-05-24 at 09.53.31

Nuri İyem‘den yakın zamanda kaybettiğimiz Adnan Turani‘ye, Bedri Rahmi Eyüboğlu‘ndan Devrim Erbil‘e, Türk Sanatı’nın en önemli isimlerinin işlerinden örneklerin bir arada satışa açık olarak yer aldığı Mona Art Gallery‘e uğramadan geçmedik.

Kuzguncuklu sanatçı Ali Şengül’ü yeni atölyesinde ziyaret ettik.

Screen Shot 2018-05-24 at 09.47.01

Uzun bir dönem Amerika’da yaşayan ve burada sanat çalışmalarını sürdüren sanatçı, Kuzguncuk’taki atölyesinde bizi ağırladı. İşlerini keyifle dinlediğimiz Şengül, Kuzguncuk’ta kişisel üretimlerinin yanı sıra gençlerle de yeni çalışmalar yapmanın hazırlığında. Ali Şengül‘ün işlerinde ilham aldığını belirttiği John Singer Sargent‘tan izler görmek mümkün. Sargent‘ın özellikle odaklandığı soylu yaşamı ve portrelerinin aksine Şengül, benzer bir tekniği metrodaki insanları resmederken kullanıyor.

toplu2

Uzun süre dokusunu korumuş olan Kuzguncuk’a vakit kaybetmeden gitmek için bu mekânlar ve daha birçoğu oldukça geçerli sebepler. Birkaç güzel fotoğraf karesi yakalama garantili bu semti rotanıza mutlaka ekleyin!

Merve Turan Dönme Dolap Sergisi KKSM izmir sergi

Anlayarak Sergi Gezme 101

Deneyenler bilirler; son zamanlarda sergi gezmek zor zanaat! Sergiyi buldun, eserleri anladın, selfielerden (özçekim!) kaçtın derken savaştan çıkmışsın gibi bir ruh hali… Enseyi karartmadan “anlayarak sergi gezme” tüyolarımı paylaşmaktan mutluluk duyarım. Dilerim ki bu esprili ama bir o kadar da ciddi liste, ajandasında sanata yer ayırmak isteyip de erteleyenlere bir motivasyon olur. Diğer yandan, bir başkası tarafından zorla sergiye sürüklenen masum seyirciler de kaçınılmazdan zevk almanın yollarını umarım bu yazıda bulabilirler.

IMG_4376

Fundació Joan Miró, Centre d’Estudis d’Art Contemporani

  1. Hangi sergilere gidebilirim?

Başta sosyal medya, ardından dergi ve gazeteler, çoğumuzun sergilerden haberdar olduğu kanallar. Çeşitli kültür-sanat blogları da bu konuda aylık güncel listeleriyle takipçilerinin işlerini kolaylaştırmakta. Başkalarının sizden önce gezip sosyal medyada paylaşmalarını beklemeden sergilerden haberdar olmak için sanat bloglarını takip etmek, teker teker galeri ve müzelerin internet sayfalarına girip sergi takvimlerini incelemekten de çok daha basit. Düzenli sanat yayınları da ayın ve yılın önemli sanat etkinliklerini yakalamanın yolları arasında.

 

  1. Rota oluşturmak = zamanı verimli kullanmak!

Siz de benim gibi liste hazırlamaktan şeytani bir zevk alan değişiklerdenseniz işiniz kolay: internet sizin oyun alanınız! Amma velakin, “ben eylem insanıyım, oturup rota çıkarana kadar gider sergiyi gezerim” diyorsanız da çeşitli kurum ve kişilerin aylık çıkardığı programlardan yararlanabilirsiniz. Eğer İstanbul sınırları içerisindeyseniz, gideceğiniz herhangi bir galeri veya müzede bu haritalardan edinmek için görevlilere sormanız yeterli olacaktır. Diğer şehirlerde de sanat galerileri ve müzelerdeki çalışanlardan yardım almak, kolaylık sağlayacaktır. Sonrasında tek yapacağınız, öncelik verdiğiniz sergi mekanı ve çevresinde neler olduğunu tespit edip sırayla gezmek.

IMG_1537

2. Uluslararası Görsel Sanatlar Buluşması, Çetin Emeç Sanat Galerisi

  1. Sergi nasıl gezilir?

İşte geldik asıl meseleye… Yüksek lisans derslerimiz arasında Sanat Yönetimi dersini aldığımız çok değerli bir hocamız sergi gezerken en bilgili ve meraklımızdan en ilgisiz olanımıza hepimizin yaşadığı o komik duruma dikkatimizi çekmişti: Sergiye girip ilk esere bakarken üzerimizde hissettiğimiz o baskıyla hangi esere ne kadar süreyle bakacağız? Orada anlatılmak isteneni anlamak için ideal süre ve davranış nedir? Sergi nasıl gezilir?

istanbul bienali iyi bir komşu istanbul modern

15. İstanbul Bienali “iyi bir komşu”, İstanbul Modern, 2017

Bu soruların cevabı kişiden kişiye değişebilse de; yurtdışında daha ana okul çağında çocuklara öğretilen bir yöntemi yetişkin bireyler olarak uygulamak işimize yarayabilir. Akademisyenlerin “göstergebilim” olarak adlandırdıkları ve çoğumuzun farkında olmadan takip ettiği metotları sergi gezerken uygulamak için benim tavsiyem: Sanat ile ilgisi olmayan bir arkadaşınızla sergi gezin! Hatta varsa çocuğunuzla, küçük kardeşinizle sergi gezin. Ünlü sanat tarihçisi, eleştirmen ve kuramcı E. H. Gombrich’in de dediği gibi, “Sanata değgin hiçbir şey bilmemek, sanat züppeliğine yol açan sözümona kültürden kat kat iyidir.” (36)

Merve Turan Dönme Dolap Sergisi KKSM izmir sergi

Merve Turan “Dönme Dolap” Sergisi, KKSM

Sıkça sergi gezen ve sanat ile yolları kesişen bireyler, bir yerden sonra eseri objektif olarak değerlendirmeden çıkarım yapma eğiliminde oluyorlar. “Sanat tarihini biraz bilen bir kimse de, kimi vakit benzeri bir tuzağa düşebilir. Bir sanat yapıtını gördüğünde, kendini ona verecek yerde, aklında, o yapıta yakışacak etiketi aramayı yeğler.” (Gombrich 37) Kısacası sergi gezerken kendimizi keyif almaktan ve karşımızdaki esere vermekten de alıkoymamalıyız. Diğer yandan, ister içimizden ister sesli olarak eser ile ilgili değişmez gerçekleri sıralamak, o eseri anlamak için ihtiyacımız olan verileri önümüze serebiliyor. Gombrich’in de okurlarından beklediği gibi eserlere yepyeni gözlerle bakıp ayrıntıları görmek, eserden etkilenmeye çalışmak yerine ayrıntıların ne dediğini anlamaya çalışmak için taze bir bakış açısı tahmin ettiğinizden daha çok işinize yarayabilir.

2016 MFA Exhibition

Ozan Atalan, 2016 MFA Exhibition

“Her imgede bir görme biçimi yatsa da bir imgeyi algılayışımız ya da değerlendirişimiz aynı zamanda görme biçimimize de bağlıdır.” (Berger 10) Her insan baktığı imgede farklı bir nokta görebiliyorsa bunun sebebi hepimizin farklı görme biçimlerine sahip olmasından kaynaklanıyor. Örneğin, kırmızı renk yetişkin bir birey için aşk ve tutkuyu çağrıştırırken, bir çocuk için eğlence ya da en sevdiği tatlıyı çağrıştırabilir.

Ai Weiwei Sabancı Müzesi 2018 atlı köşk çağdaş sanat porselen

Ai Weiwei, Sabancı Müzesi 2018

Gelelim yukarıda bahsettiğim “göstergebilim” konusuna… Mehmet Rifat göstergelerle ilgili şunları söylemiştir; “Sözgelimi bir tablodaki bir renk öğesi ya da bir figür gösterge olarak değerlendirilebileceği gibi, bir edebiyat yapıtında bir kahramanın amacı ya da davranışı veya moda dergisinde gördüğümüz bir bluz, bir etek, bir kazak, vb. çevresindeki öbür birimlerle bağlantısı olan gösterge olarak değerlendirilebilir.” (12) Kısacası, bir sanat eserinin karşısına geçtiğimizde önümüzde bir göstergeler topluluğu (renkler, şekiller, figürler) bulunmaktadır. Bizim bu eseri anlama yolunda yapacağımız işlerden biri de o göstergeleri saptamak (mavi, kırmızı, mor, insan, kare, üçgen, dik, yatay vb.) ve bu göstergeler topluluğuyla yaratılan anlatımları çözümleyip yeniden inşa etmektir. Yine Rifat’a göre bu eylem “sonsuza açılabilecek olan bir evren yaratmadır”. (20) Birçok insanın sanattan keyif almasının temel sebeplerinden birinin de bu yeni evrenler yaratma eylemi olduğunu düşünüyorum. Adeta bir bilmece çözer gibi eseri parçalarına ayırıp sonra da dilediği/anladığı gibi birleştirmek sanat izleyicisinin eser karşısında özgürleştiği anlardan biri. “Büyük sanat yapıtlarının tadına varılmasında, alışkanlıklarımızı ve önyargılarımızı aşmaktaki isteksizliğimizden daha büyük bir engel yoktur.” (Gombrich 29)

IMG_4115

Monica Bonvicini Bayıltılmış / Belt Out, 15. İstanbul Bienali 2017

  1. Oyun başlasın

Sizin de bir eserin yanına gelince ilk yaptığınız hareket eser adı, teknik, yapım yılı vs. yazan duvardaki o küçük etikete bakmak mı oluyor? Kendinize yeni bir oyun yaratıp ilk önce esere odaklanıp, inceledikten ve Gombrich’in bahsettiği gibi kendinizi eserde kaybettikten sonra eserin adını tahmin etmeye çalışın! Kimi zaman eser adlarında kendi yorumlarınızın doğruluğunu teyit eden kelimelerle karşılaşınca sanatçıyı bir nebze olsun anlamak insanı mutlu ediyor. İsimsiz I moralinizi bozmasın, belki de bir sonraki eserin adı gerçekten Kırmızı, siyah, mavi, sarı ve griyle düzenleme*dir.

    5.  Rehberli gezilere katılın

Rota çıkarmak, ön bilgi edinmek ya da tarihleri takip etmek gibi zaman alan süreçleri atlatmanın, ancak sergiyi kapsamlı olarak gezmenin yöntemlerinden biri de rehber eşliğinde sergileri gezmek. Büyük müzelerin çoğunda belirli tarih ve saatlerde sunulan rehberlik hizmetinden yararlanmak için websiteleri üzerinden kayıt zorunluluğu olup olmadığını kontrol etmeyi unutmamalı. Ayrıca bir çok gezi grubu da sanat sergilerine yer vermekte. Size uygun olan grupla sergi gezmek sadece eğitici değil aynı zamanda hem sosyal bir faaliyet hem de büyük bir keyfe dönüşüyor.

* Kırmızı, siyah, mavi, sarı ve griyle düzenleme (Composition with Yellow Red Black Blue Grey), Piet Mondrian’ın 1920 yılında yapmış olduğu bir tablonun adıdır.

*Berger, John. Görme Biçimleri. Çeviri. Vol. 15, Metis Yayınları, 2009.

*Gombrich, Ernst Hans. Sanatın Öyküsü. Çeviri. Vol. 16, Remzi Kitabevi AŞ., 1997.

*Rifat, Mehmet. Göstergebilimin ABC’si. Vol. 4, Say Yayınları, 2014.